Nieuw belastingstelsel: minder druk op arbeid, meer op consumptie en vermogen

De 18e Studiegroep Begrotingsruimte stelt in haar rapport “De toekomst begint nu” dat de Nederlandse belastingmix toe is aan herziening. Centraal in haar aanbeveling staat het advies om de belastingdruk op arbeid te verlagen, en tegelijkertijd de belasting op consumptie, kapitaal en vermogen te verhogen. Volgens de Studiegroep draagt een nieuw belastingstelsel met de voorgestelde verschuiving namelijk bij aan een stabielere en toekomstbestendigere inkomstenstructuur voor de overheid.

Een veranderende economische en demografische context

Het huidige belastingstelsel is sterk gericht op het belasten van arbeid. De inkomstenbelasting, loonheffingen en sociale premies vormen een groot deel van de overheidsinkomsten. Tegelijkertijd signaleert de Studiegroep een aantal structurele ontwikkelingen die de houdbaarheid van deze grondslag onder druk zetten.

De beroepsbevolking groeit steeds minder hard door de vergrijzing. Tegelijkertijd neemt de kapitaalintensiteit van de economie toe: vermogensinkomen, beleggingen en andere niet-arbeidsgerelateerde inkomensbronnen worden belangrijker. Hierdoor ontstaat er spanning tussen de economische realiteit en de wijze waarop belasting wordt geheven.

Volgens de Studiegroep leidt deze ontwikkeling ertoe dat het wenselijk is om het belastingstelsel beter te laten aansluiten op brede economische activiteit, niet alleen op arbeid.